Tên Latin / EN
Paeonia lactiflora Pall.
Dược vị
Bạch Thược
Paeonia lactiflora Pall. · Bạch thược (白芍)
Bạch Thược là vị thuốc bổ huyết dưỡng âm, thường dùng để điều trị các chứng huyết hư, âm hư.
Thuốc bổ huyết dưỡng âmVị đắng, chua, tính hơi hànCan, Tỳ
Chữ Hán Việt
Bạch thược (白芍)
Nhóm dược lý
Thuốc bổ huyết dưỡng âm
Tính vị
Vị đắng, chua, tính hơi hàn
Quy kinh
Can, Tỳ
Công dụng
Bổ huyết, dưỡng Can. Nhu Can, làm dịu co quắp gân cơ. Liễm âm, hòa doanh, hỗ trợ chứng tự hãn, đạo hãn. Chỉ thống, đặc biệt đau bụng, đau do Can khí không điều đạt hoặc Can huyết bất túc. Điều kinh, hỗ trợ kinh nguyệt không đều do huyết hư. Hỗ trợ đau đầu, chóng mặt, chân tay co quắp do Can huyết hư.
Liều dùng
6-15g mỗi ngày, thường dùng dưới dạng sắc
Kiêng kỵ
Thận trọng khi Tỳ hư, hàn thấp, đại tiện lỏng. Không nên dùng tùy tiện trong chứng hàn tà thực chứng. Khi phối hợp với nhiều vị bổ âm, dưỡng huyết cần cân nhắc ở người dễ đầy bụng, tiêu hóa kém.
Kết hợp dược vị
Bạch thược + Đương quy + Xuyên khung + Thục địa: bổ huyết, điều kinh, dưỡng Can. Bạch thược + Cam thảo: dưỡng huyết, nhu Can, hoãn cấp, giảm co quắp và đau. Bạch thược + Sài hồ: sơ Can, dưỡng huyết, điều hòa Can khí. Bạch thược + Quế chi: điều hòa doanh vệ, dùng trong chứng biểu hư, tự hãn. Bạch thược + Câu kỷ tử: dưỡng Can huyết, bổ Can Thận, hỗ trợ mắt khô và chóng mặt.
Diễn giải thêm
Bạch thược là vị thuốc quan trọng trong nhóm bổ huyết và dưỡng Can, đồng thời có đặc điểm nhu Can, liễm âm và chỉ thống. Vì vậy, Bạch thược thường xuất hiện trong các bài thuốc điều trị Can huyết hư, đau bụng, kinh nguyệt không đều, co quắp hoặc đau do cân mạch không được nuôi dưỡng. Cần phân biệt với Xích thược: Bạch thược thiên về dưỡng huyết, nhu Can, liễm âm, hòa doanh; Xích thược thiên về lương huyết, hoạt huyết, tán ứ, chỉ thống.
Trích dẫn cổ phương
神农本草经》 ghi nhận Bạch thược với công năng liên quan đến bổ huyết, trị huyết tý và các chứng đau, co quắp. 《本草纲目》 ghi nhận Bạch thược có tác dụng bổ huyết, dưỡng Can, hòa huyết mạch và chỉ thống.
Bình luận (0)